مدیریت مصرف و سرمایه گذاری در احداث نیروگاه های خورشیدی؛ 2 راهکار مردم پایه برای کاهش ناترازی

به گزارش روابط عمومی دانشگاه صنعتی بیرجند، نشست تخصصی «راه‌حل‌های مردم‌پایه برای کاهش ناترازی برق» شامگاه جمعه ۱۸ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ با حضور جمعی از دانشگاهیان و شهروندان و با سخنرانی دکتر مصطفی اسماعیلی، دانشیار گروه مهندسی صنایع دانشگاه، در محل اجتماعات میدان مادر برگزار شد.
دکتر اسماعیلی در ابتدای این نشست با اشاره به شرایط صنعت برق کشور در ماه‌های اخیر اظهار کرد: در جریان جنگ تحمیلی اخیر، بیش از دو هزار نقطه از شبکه برق کشور آسیب دید و خسارت‌های قابل توجهی به صنعت برق وارد شد، اما با تلاش جهادی متخصصان و فعالان این حوزه، پایداری شبکه حفظ و خاموشی‌ها تا حد زیادی کنترل شد.
وی با بیان اینکه ناترازی برق به معنای عدم تعادل میان تولید و مصرف برق است، افزود: این مسئله مربوط به تمام ایام سال نیست و عمدتاً در بازه‌های زمانی خاص، به‌ویژه در روزهای گرم سال و ساعات اوج مصرف رخ می‌دهد؛ بازه‌هایی که مصرف برق به دلیل استفاده گسترده از تجهیزات سرمایشی افزایش می‌یابد.
دانشیار دانشگاه صنعتی بیرجند با اشاره به اینکه امکان ذخیره‌سازی گسترده و اقتصادی برق وجود ندارد، تصریح کرد: برق باید همزمان با مصرف، تولید شود و همین موضوع ضرورت وجود ظرفیت نیروگاهی بالا و همچنین مدیریت صحیح مصرف را دوچندان می‌کند.
وی در ادامه با تأکید بر نقش مردم در کاهش ناترازی برق گفت: مردم می‌توانند از دو مسیر مهم، یعنی مدیریت مصرف و مشارکت در تولید برق، به حل این چالش ملی کمک کنند. سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس و سامانه‌های خورشیدی خانگی یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های مردمی در این زمینه است.
دکتر اسماعیلی اصلاح الگوی مصرف را نخستین راهکار اساسی برای کاهش مصرف برق دانست و افزود: اصلاح الگوی مصرف صرفاً به معنای کم مصرف کردن نیست، بلکه به معنای تغییر نگاه به انرژی و پرهیز از اسراف است. همان‌طور که نسبت به هدررفت آب حساس هستیم، باید نسبت به اتلاف انرژی برق نیز حساسیت بیشتری داشته باشیم.
وی استفاده نکردن از نور طبیعی در ساختمان‌ها، روشن بودن غیرضروری سیستم‌های روشنایی و استفاده بیش از حد از روشنایی مصنوعی را از نمونه‌های مصرف نادرست برق عنوان کرد و گفت: بسیاری از فضاها نیازی به حداکثر روشنایی ندارند و می‌توان متناسب با نوع فعالیت، میزان نور را تنظیم کرد.
دانشیار گروه مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی بیرجند دومین راهکار را جابه‌جایی زمان مصرف وسایل پرمصرف به خارج از ساعات اوج بار دانست و اظهار کرد: وسایلی مانند ماشین لباسشویی، ماشین ظرفشویی، اتو، جاروبرقی و مایکروفر قابلیت استفاده در ساعات غیرپیک را دارند و این موضوع می‌تواند تأثیر قابل توجهی در کاهش فشار بر شبکه برق داشته باشد.
وی همچنین مدیریت صحیح سیستم‌های سرمایشی را از مهم‌ترین عوامل کنترل مصرف برق برشمرد و افزود: بخش زیادی از ناترازی برق در کشور ناشی از افزایش بار سرمایشی در فصل تابستان است. تنظیم دمای محیط در محدوده آسایش، استفاده از دور کند کولرهای آبی، نصب سایبان برای کولرها، درزگیری در و پنجره‌ها و استفاده از هوای خنک شبانه از جمله راهکارهای مؤثر در این زمینه است.
دکتر اسماعیلی در ادامه به مصرف بهینه یخچال و فریزر اشاره کرد و گفت: رعایت فاصله مناسب یخچال از دیوار، قرار ندادن غذای داغ در یخچال و تنظیم صحیح دما می‌تواند مصرف انرژی این وسایل را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
وی همچنین خاموش کردن نورپردازی نمای ساختمان‌ها در ساعات اوج مصرف و خارج کردن دوشاخه وسایل برقی در زمان عدم استفاده را از دیگر راهکارهای ساده اما مؤثر در کاهش مصرف برق دانست.
دانشیار دانشگاه صنعتی بیرجند در بخش دیگری از سخنان خود، ریشه اصلی ناترازی برق را غیراقتصادی بودن ساخت نیروگاه برای بخش خصوصی عنوان کرد و گفت: هزینه ساخت نیروگاه بسیار بالا است و اختلاف زیاد میان قیمت تمام‌شده برق و نرخ فروش آن، انگیزه سرمایه‌گذاری بخش خصوصی را کاهش داده است.
وی با اشاره به افزایش غیرمتعارف مصرف برق در سال‌های اخیر افزود: افزایش دمای هوا، استفاده گسترده از کولرهای گازی، استخراج غیرمجاز رمزارز و تغییر سبک مصرف انرژی از مهم‌ترین عوامل رشد مصرف برق در کشور هستند.
دکتر اسماعیلی استخراج غیرقانونی رمزارز را اقدامی آسیب‌زا برای امنیت انرژی کشور دانست و از مردم خواست در صورت مشاهده فعالیت‌های مشکوک، موضوع را به دستگاه‌های مسئول اطلاع دهند.
وی در ادامه با اشاره به دستاوردهای صنعت برق پس از انقلاب اسلامی اظهار کرد: ظرفیت نیروگاهی کشور از حدود هفت هزار مگاوات در ابتدای انقلاب به حدود ۹۵ هزار مگاوات رسیده و ایران امروز در بسیاری از تجهیزات نیروگاهی به خودکفایی دست یافته است.
دانشیار گروه مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی بیرجند همچنین توسعه برق‌رسانی روستایی و صادرات خدمات فنی و مهندسی صنعت برق را از دیگر دستاوردهای مهم کشور عنوان کرد.
وی در پایان با تأکید بر ظرفیت بالای خراسان جنوبی در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر گفت: استان خراسان جنوبی به دلیل شرایط اقلیمی مناسب، از ظرفیت بالایی برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و بادی برخوردار است و مشارکت مردم در این حوزه می‌تواند نقش مهمی در کاهش ناترازی برق، توسعه پایدار و افزایش امنیت انرژی کشور ایفا کند.